Flipperschroeven: alle maten uitgelegd (inch en mm)

Zoek je welke schroef er in je flipperkast terug moet? In 90 % van de gevallen past het antwoord in drie referenties: houtschroeven #6 en #8 voor het speelveld, machineschroeven #6-32 en #8-32 voor de mechanieken, en bouten 3/8"-16 x 2-1/2" voor de poten. Let wel op: al die schroeven zijn in inches, niet metrisch. Deze gids geeft elke maat in beide stelsels, zone voor zone, met omrekentabellen, kopvormen, het juiste gereedschap en wat je doet als een schroefgat in het speelveld uitgescheurd is.

Waarom flipperkastschroeven imperiaal zijn

De flipperkast is een industrie die in Chicago is ontstaan. Gottlieb, Williams en Bally legden hun mechanische standaarden vast in de jaren 1930-1950, ruim voordat Europa massaal op ISO-metrisch overging. Die standaarden zijn nooit veranderd: een Stern uit 2024 gebruikt nog steeds #6-32 en pootbouten 3/8"-16, precies zoals een Gottlieb uit 1965. Uitstekend nieuws voor de beschikbaarheid van onderdelen — flipperkastschroeven zijn over 70 jaar productie uitwisselbaar — maar een permanente valkuil voor de Europese restaurateur met een doos metrische schroeven binnen handbereik.

Concreet: de ijzerwinkel om de hoek verkoopt geen #6-32. Je bestelt bij een flipperspecialist of bij een leverancier van UNC/UNF-bevestigingen. Zie de sectie Waar koop je ze in Europa verderop.

De Amerikaanse aanduiding begrijpen: wat betekent #6-32 x 1/2"?

Een Amerikaanse aanduiding lees je in drie stukken:

• Het maatnummer (#4, #6, #8, #10): dat is de buitendiameter van de draad. Het is geen directe maat maar een reeksnummer. De officiële formule luidt: diameter in inch = 0,060 + (0,013 × nummer). Dus #6 = 0,060 + 0,078 = 0,138" = 3,51 mm. Boven #12 stapt men over op breuken van een inch: 1/4", 5/16", 3/8"…
• Het getal achter het streepje (32, 40, 24, 16): dat is het aantal gangen per inch (TPI, threads per inch). Hoe hoger het getal, hoe fijner de draad. Omrekenen naar metrische spoed: spoed (mm) = 25,4 ÷ TPI. Dus 32 TPI = 25,4 ÷ 32 = 0,794 mm spoed.
• De lengte (x 1/2", x 1-1/16"): lengte onder de kop bij een cilindrische kop, totale lengte bij een verzonken kop. 1/2" = 12,7 mm.

Een houtschroef (sheet metal / wood screw) noteer je anders: alleen het maatnummer en de lengte, zonder TPI — "#8 x 1/2"". De draad is daar zelftappend, met een zeer grove spoed, gemaakt om in het multiplex van het speelveld te grijpen.

Volledige omrekentabel: inch ↔ millimeter

De tabel hieronder is het hart van dit artikel. Houd hem bij de hand tijdens het demonteren.

US-aanduiding	Ø in inch	Ø in mm	Gangen / inch	Equivalente metrische spoed	Typisch gebruik in een flipperkast
#4-40	0,112"	2,84 mm	40 TPI	0,635 mm	Kleine microschakelaars, printplaten, afstandsbusjes in de backbox
#4 (houtschroef)	0,112"	2,84 mm	zelftappend	—	Kleine sierplaatjes, dunne baangeleiders
#6-32	0,138"	3,51 mm	32 TPI	0,794 mm	Koningsmaat nr. 1. Bovenkant van posts, targets, plastics, spoelbeugels, ramps
#6 (houtschroef)	0,138"	3,51 mm	zelftappend	—	Onderkant van het speelveld (mechanieken, beugels, kabelbomen); korte posts
#8-32	0,164"	4,17 mm	32 TPI	0,794 mm	Koningsmaat nr. 2. Zware mechanieken, flipperbeugels, scharnieren, kastbeslag
#8 (houtschroef)	0,164"	4,17 mm	zelftappend	—	Bovenkant speelveld: houten rails, balgeleiders, posts, star posts
#10-24	0,190"	4,83 mm	24 TPI	1,058 mm	Slotbouten (carriage bolts) van de kast, zware scharnieren
#10-32	0,190"	4,83 mm	32 TPI	0,794 mm	Bevestigingen van de backbox, sloten, constructiedelen
3/8"-16	0,375"	9,525 mm	16 TPI	1,588 mm	Pootbouten en stelvoeten. Universeel op vrijwel alle flipperkasten

Diameters berekend met de ANSI-formule (0,060 + 0,013 × maatnummer) en 1 inch = 25,4 mm. Metrische spoed = 25,4 ÷ TPI.

Gangbare lengtes omgerekend

• 3/8" = 9,5 mm · 1/2" = 12,7 mm · 5/8" = 15,9 mm · 3/4" = 19,1 mm · 1" = 25,4 mm
• 1-1/16" = 27,0 mm · 1-1/2" = 38,1 mm · 1-5/8" = 41,3 mm · 1-3/4" = 44,5 mm
• 2" = 50,8 mm · 2-1/2" = 63,5 mm · 2-3/4" = 69,9 mm · 3" = 76,2 mm

De metrische valkuilen: wat "er bijna in past"

Dit is het belangrijkste punt van dit artikel. De valse vrienden:

• #8-32 vs M4: Ø 4,17 mm tegen 4,00 mm, spoed 0,794 mm tegen 0,700 mm. Een M4 draait twee of drie slagen in een #8-32-tapgat en klemt dan. Veel restaurateurs forceren juist op dat moment — en trekken de draad uit het mechaniek. Niet uitwisselbaar.
• #6-32 vs M3,5: Ø 3,51 mm tegen 3,50 mm — zo goed als identiek! Maar de spoed is 0,794 mm tegen 0,600 mm. Dat is het ergste geval: de schroef pakt vlot aan en sloopt vervolgens alles. Niet uitwisselbaar.
• #4-40 vs M3: Ø 2,84 mm tegen 3,00 mm. De M3 is te dik, die gaat er domweg niet in.
• 3/8"-16 vs M10: Ø 9,525 mm tegen 10,00 mm, spoed 1,588 mm tegen 1,500 mm. Een M10-pootbout past niet in de pootplaat van een flipperkast. Knutsel niet aan de poten — die dragen 90 kg machine. Lees daarover ook onze gids met de maten van flipperkastpoten.

Gouden regel: een juiste schroef draait met de hand minstens twee of drie slagen zonder moeite naar binnen. Heb je vanaf de eerste slag een schroevendraaier nodig, stop dan.

Welke schroef waar: de tabel per zone

Zone van de machine	Typische schroeven	Maten (inch en mm)
Bovenkant speelveld — houten rails, balgeleiders	Houtschroef met brede cilinderkop (pan head), Phillips-aandrijving	#8 x 1/2" (Ø 4,17 mm, lengte 12,7 mm) — de meest voorkomende; ook #6 x 3/8" (Ø 3,51 mm, 9,5 mm)
Posts op het speelveld (star posts, metalen posts)	Gecombineerde tapeind-schroef: houtdraad onderaan, machinedraad 6-32 bovenaan	#8 x 1-1/16" met 6-32 bovenkant (Ø 4,17 mm, lengte 27,0 mm)
Korte posts	Posttapeind met houtdraad	#6 x 1-1/2" (Ø 3,51 mm, 38,1 mm) of #6 x 1-5/8" (41,3 mm)
Hoge posts	Lang posttapeind	Meestal #6 x 1-3/4" (Ø 3,51 mm, 44,5 mm)
Plastics, ramps, targets	Machineschroeven + zelfborgende moeren	#6-32 x 3/8" tot 1" (Ø 3,51 mm, 9,5 tot 25,4 mm); zelfborgende moeren #6-32
Onderkant speelveld — beugels, kabelbomen, microschakelaars	Houtschroeven #6, machineschroeven #6-32 en #4-40	#6 x 3/8" en #6 x 1/2" (Ø 3,51 mm, 9,5 / 12,7 mm); #4-40 x 3/8" (Ø 2,84 mm, 9,5 mm)
Spoelen / solenoïden, flippermechanieken	Machineschroeven + zelfborgende moeren, vaak zeskantkop met flens	Vooral #8-32 (Ø 4,17 mm), lengtes 1/2" tot 1-1/4" (12,7 tot 31,8 mm)
Kast (cabinet) — scharnieren, beslag, slot, muntinworp	Houtschroeven #8, slotbouten #10-24, machineschroeven #8-32	#8 x 3/4" (Ø 4,17 mm, 19,1 mm); #10-24 x 1-1/4" (Ø 4,83 mm, 31,8 mm)
Backbox — printen, scharnieren, slot	Machineschroeven #6-32, #8-32, #10-32; houtschroeven #8	#6-32 x 1/2" (Ø 3,51 mm, 12,7 mm) voor printen op afstandsbusjes
Poten	Pootbouten met dopkop (acorn), verstelbare stelvoeten	3/8"-16 x 2-1/2" (Ø 9,525 mm, lengte 63,5 mm), dopkop 5/8" (15,9 mm). Verlengde uitvoering 2-3/4" (69,9 mm). Stelvoeten: draadeind 3/8"-16 van 2" (50,8 mm) of 3" (76,2 mm)

Let op: dit zijn de meest verbreide standaarden (Williams, Bally, Stern, elektronische Gottlieb). Sommige modellen — met name de elektromechanische Gottliebs uit de jaren 60-70 en Europese fabrikanten onder licentie — wijken hiervan af. Controleer altijd op je eigen machine voordat je in bulk bestelt.

De kopvormen en waar je ze tegenkomt

• Brede cilinderkop (pan head) — de meest voorkomende. Vlak en breed steunvlak, tekent het speelveld niet af. Gebruikt voor houten rails, star posts, metalen posts en beugels onder het speelveld.
• Verzonken kop (flat head / countersunk, 82°) — verdwijnt gelijk met het oppervlak in een conische verzinking. Op het speelveld waar de bal overheen loopt, en op ramps. Let op: Amerikaanse verzinkingen zijn 82°, metrische 90°. Een metrische verzonken schroef gaat niet netjes zitten in een verzinking van 82°.
• Bolkop (round head / binding head) — de klassieke stijl, veel te zien op elektromechanische kasten (EM). Belangrijke esthetische keuze als je origineelgetrouw restaureert.
• Zeskantkop met flens (hex washer head) — aandraaien met een dop of zeskantbit, zonder kans op uitschieten. Veel gebruikt onder het speelveld en op kastbeslag. Op veel Williams/Bally-machines zijn de houtschroeven onder het speelveld hex heads van 1/4" (6,35 mm).
• Dopkop (acorn) — de pootbouten. De gesloten koepel verbergt de draad, kopmaat 5/8" (15,9 mm): een dop van 16 mm past.
• Tapeind-schroef (post stud / T-nut) — de gecombineerde bevestiging van posts: houtdraad aan de ene kant, machinedraad 6-32 of 8-32 aan de andere.

Aandrijving en schroevendraaiers: de juiste maat voorkomt 90 % van de schade

Het uitschieten (cam-out) dat een schroefkop sloopt, komt bijna altijd door een te kleine schroevendraaier.

• Phillips (kruiskop) — veruit het meeste moderne flipperkastwerk. PH1 voor #4 en #6, PH2 voor #8 en #10. Een PH1 in een #8-kop schiet uit; een PH2 in een #6 ook. Zorg dat je beide hebt.
• Sleuf (slotted) — op oude en elektromechanische machines. Gebruik een kling met evenwijdige flanken (cabinet tip), geen conische klusklinge: die wipt eruit en verbreedt de sleuf.
• Zeskant / dop — voor hex washer heads (1/4" = 6,35 mm en 5/16" = 7,94 mm) en pootbouten (dop 5/8" of 16 mm).
• Moersleutels — zelfborgende moeren #6-32 draai je meestal met 5/16" (7,94 mm), #8-32 met 11/32" (8,73 mm) en #10-32 met 3/8" (9,53 mm). Een dunne pijpsleutel of een slanke dopratel is onmisbaar op het speelveld.

Een magnetische schroevendraaier en een magnetische mat besparen je het vervelendste deel van de restauratie: een schroef terugvinden die in de kast is gevallen. Meer over gereedschap en werkwijze vind je in onze selectie van onmisbaar gereedschap voor de flipperliefhebber.

Borging en zelfborgende moeren: waarom dat op een flipperkast essentieel is

Een flipperkast trilt onophoudelijk: spoelen klappen, bumpers slaan, de bal beukt met 3 m/s. Zonder borging draait een machineschroef in een paar honderd partijen los. Daarom is vrijwel al het machinewerk in een commerciële flipperkast uitgevoerd in een borgende versie:

• Zelfborgende moeren (nylon insert lock nuts) — een nylonring in de moer remt de draad af. De #6-32 en #8-32 zitten zowel bovenop het speelveld (bevestiging van plastics en ramps) als eronder (mechanieken). Het zijn verbruiksartikelen: na 4-5 keer demonteren remt het nylon niet meer. Vervang ze, ze kosten een paar dubbeltjes.
• KEPS-moeren (met onverliesbare tandring) — veel gezien op printbeugels en massaverbindingen.
• Schroeven met gekartelde flens (serrated flange) — de tanding onder de kop grijpt in het plaatstaal.
• Veerringen / tandringen — de oplossing van toen, nog altijd prima bruikbaar.
• Schroefdraadborging — gebruik alleen zwakke borgmiddel (blauw), en nooit op kunststof of op een onderdeel dat je vaak moet demonteren. Sterke borging (rood) hoort niet thuis in een flipperkast.

Aandraaimoment: forceer nooit in 45 jaar oud multiplex

Het speelveld van een flipperkast is van multiplex, vaak 1/2" (12,7 mm) dik, bedekt met zeefdruk en vernis. Na 40 of 50 jaar heeft dat hout vocht, temperatuurwisselingen en soms tientallen demontages achter de rug. De vezels rond de schroefgaten zijn moe.

Overlevingsregels:

• Draai met de hand aan, nooit met een accuschroevendraaier op het speelveld. Een accuschroevendraaier trekt een #6-gat in een fractie van een seconde uit. Gebruik je er toch een, zet het koppel op het absolute minimum en maak het met de hand af.
• Stop zodra de kop het materiaal raakt. Een kwartslag extra maakt niets steviger, het laat alleen de vezels kraken.
• Draai nooit een houtschroef "droog" terug in een weerbarstig gat. Een puntje kaarsvet of droge zeep op de draad halveert het benodigde koppel.
• Te vast aandraaien op posts laat het vernis rond de voet scheuren en doet plastics barsten.
• Bij machineschroeven in dunne plaatstalen beugels vervormt te vast aandraaien de beugel en ontregelt het het mechaniek (typisch bij flipperbeugels en drop targets).

Deze voorzorgen horen bij de routine die we beschrijven in onze gids voor het schoonmaken en onderhouden van een flipperkast.

Hoe herken je een onbekende schroef

Je hebt een schroef in je hand en geen idee welke maat het is. Methode in vier stappen:

1. Meet de buitendiameter met een schuifmaat, over de toppen van de draad. Vergelijk met de tabel hierboven: 2,8 mm → #4 · 3,5 mm → #6 · 4,2 mm → #8 · 4,8 mm → #10 · 9,5 mm → 3/8". Kom je precies uit op 3,0 / 4,0 / 5,0 mm, dan heb je waarschijnlijk een metrische vervangschroef van een vorige eigenaar — en dus niet de originele schroef.
2. Tel de gangen over één inch (25,4 mm). Leg een liniaal langs de schroef, zet de nul op een draadtop en tel hoeveel toppen er op 25,4 mm zitten. 32 → 32 TPI · 40 → 40 TPI · 16 → 16 TPI. Tip: tel over 1/2" (12,7 mm) en verdubbel, dat gaat makkelijker bij korte schroeven.
3. Gebruik een draadmeter (draadkam) — een gecombineerde inch/metrische meter kost een tientje en neemt in drie seconden elke twijfel weg. Het meest rendabele gereedschap in de flipperwerkplaats.
4. Test op een bekende moer. Houd een #6-32, een #8-32 en een M4 op de werkbank. De juiste schroef draait moeiteloos over de volle lengte van de moer.

Lengte meten: onder de kop bij een cilinder-, bol- of zeskantkop; totale lengte (kop inbegrepen) bij een verzonken kop.

Een uitgescheurd schroefgat in het speelveld herstellen

Het gat draait rond en de schroef pakt niet meer? Dat is het meest voorkomende probleem op een speelveld dat vaak gedemonteerd is. Drie oplossingen, van licht naar stevig:

1. Tandenstokers of bamboe + houtlijm (de klassieker)

Duw twee of drie ronde houten tandenstokers (harder dan vierkante) met houtlijm (type Titebond) in het gat, breek ze gelijk af, laat minstens 2 uur drogen — liefst een nacht — en schroef opnieuw. Niet voorboren: de houtschroef maakt zelf weer zijn weg. Werkt prima voor een #6 en meestal ook voor een #8. Bamboestokjes zijn nog harder en houden beter in sterk ovaal geworden gaten.

2. Houten deuvel (dowel)

Voor een echt vernield gat: boor netjes op 6 mm (1/4") of 8 mm (5/16"), lijm er een houten deuvel van dezelfde diameter in, schaaf gelijk, laat 24 uur drogen en boor daarna een voorboorgat ter grootte van de kern van de schroef (ongeveer 2,4 mm voor een #6, 2,9 mm voor een #8) voordat je opnieuw schroeft. Dit is de definitieve reparatie.

3. Doorgaande inslagmoer (T-nut)

Is het gat onherstelbaar en laat de plek het toe, boor dan door en zet een inslagmoer #6-32 of #8-32 onder het speelveld. Je gaat dan van een houtschroef naar een machineschroef — een oplossing die de fabrikanten zelf op zwaarbelaste plekken toepasten. Pas op dat je niet boort waar een mechaniek of een insert zit.

Wat je nooit moet doen: een dikkere schroef nemen (#8 in plaats van #6) om het "op te vangen". Je wint één montage en verpest het gat definitief. Doe ook geen secondelijm alleen in een gat: dat maakt het hout bros en een nette reparatie later onmogelijk. Deze sectie is een aanvulling op onze gids voor het restaureren van een vintage flipperkast.

Waar koop je flipperkastschroeven in Europa

Het goede nieuws: flipperkastschroeven zijn goedkoop en er bestaan assortimentskits. Het minder goede: je moet bij een specialist bestellen.

• PU-parts.com (Pinball Universe, Duitsland) — zeer uitgebreide categorie "Screws & Nuts", te filteren op maat #4 / #6 / #8 / #10 / 3/8". Verzending binnen de EU, geen douane. De eenvoudigste optie vanuit Europa.
• Pinballshop.nl (Nederland) — zeer ruime voorraad onderdelen voor Bally, Williams, Stern en Gottlieb.
• Pinball.center (Pinballcenter GmbH, Duitsland) — een andere grote Europese distributeur.
• Ministry of Pinball (Nederland) — onderdelen en mods.
• Pinball Heaven (Verenigd Koninkrijk) — let op invoerkosten sinds de brexit.
• Marco Specialties en Pinball Life (Verenigde Staten) — de meest complete catalogus ter wereld, met de originele onderdeelnummers. Verzending vanuit de VS: reken op vracht en invoer-btw. Vooral rendabel bij grote bestellingen of onderdelen die in Europa niet te vinden zijn.
• Industriële bevestigingshandel — voor standaard machineschroeven (#6-32, #8-32, 3/8"-16) volstaat elke leverancier van UNC/UNF-bevestigingen, en het is goedkoper. Voor posttapeinden en specifieke flipperlengtes moet je wel bij een specialist zijn.

Tip: koop aan het begin van een restauratie een assortimentskit ("hardware kit"). Een assortiment #6/#8 in meerdere lengtes kost minder dan drie opeenvolgende bestellingen met verzendkosten.

Punten die we niet met zekerheid konden verifiëren

Voor de eerlijkheid: meerdere discussies van restaurateurs op Pinside melden dat bepaalde lengtes posttapeinden — met name de #6 x 1-5/8" (41,3 mm) en de #6 x 1-3/4" (44,5 mm) — lastig te krijgen zouden zijn of zelfs niet meer gemaakt worden. We hebben dat niet bij een fabrikant kunnen bevestigen. Controleer de beschikbaarheid bij je leverancier voordat je een complete opbouw plant, en houd een naastliggende lengte achter de hand. Ook de genoemde sleutelmaten voor moeren (5/16", 11/32", 3/8") zijn de standaard ANSI-maten; sommige machines gebruiken afwijkende moeren.

FAQ — flipperkastschroeven

Zijn flipperkastschroeven metrisch of in inches?

In inches, altijd, op alle Amerikaanse machines (Gottlieb, Bally, Williams, Data East, Sega, Stern) van 1930 tot vandaag. De gebruikte normen zijn UNC en UNF. Geen enkele metrische schroef is uitwisselbaar met een imperiale schroef van vergelijkbare diameter.

Kan een M4 een #8-32 vervangen?

Nee. De diameter ligt dicht bij elkaar (4,00 mm tegen 4,17 mm) maar de spoed verschilt (0,700 mm tegen 0,794 mm). De M4 pakt twee of drie slagen aan en klemt dan; forceren vernielt de binnendraad. Doe het nooit.

Wat zijn de twee meest voorkomende schroefmaten in een flipperkast?

De machineschroeven #6-32 (Ø 3,51 mm) en #8-32 (Ø 4,17 mm). Samen met de bijbehorende houtschroeven #6 en #8 dekken deze vier maten het grootste deel van een machine.

Welke schroef gebruik je voor een post op het speelveld?

De standaard is een tapeind-schroef #8 x 1-1/16" (Ø 4,17 mm, lengte 27,0 mm) met bovenaan machinedraad 6-32. Voor korte posts vind je #6 x 1-1/2" (38,1 mm) of 1-5/8" (41,3 mm), en voor hoge posts meestal #6 x 1-3/4" (44,5 mm).

Welke maat hebben de pootbouten van een flipperkast?

3/8"-16 x 2-1/2", oftewel een diameter van 9,525 mm, een spoed van 1,588 mm en een lengte van 63,5 mm, met een dopkop van 5/8" (15,9 mm). Er bestaat een verlengde versie van 2-3/4" (69,9 mm) om ruimte te laten voor kastbeschermers. Stelvoeten gebruiken dezelfde draad 3/8"-16, met een steel van 2" (50,8 mm) of 3" (76,2 mm).

Welke schroevendraaier heb je nodig voor een flipperkast?

Een Phillips PH1 voor de #4 en #6, een Phillips PH2 voor de #8 en #10, een platte schroevendraaier met evenwijdige flanken voor oude machines, plus doppen van 1/4" (6,35 mm), 5/16" (7,94 mm), 11/32" (8,73 mm) en 5/8" (15,9 mm) voor zeskantkoppen en moeren.

Hoe repareer je een schroefgat in het speelveld dat rond blijft draaien?

Duw ronde tandenstokers of stukjes bamboe met houtlijm in het gat, breek ze gelijk af, laat een nacht drogen en schroef opnieuw. Bij een zwaar beschadigd gat boor je op 6 of 8 mm, lijm je er een houten deuvel in, laat je het 24 uur drogen, boor je voor en schroef je opnieuw. In laatste instantie zet je een doorgaande inslagmoer en ga je over op een machineschroef.

Waarom zitten er zelfborgende moeren in een flipperkast?

Omdat een flipperkast onophoudelijk trilt. Zonder borging draaien de moeren in een paar honderd partijen los. De zelfborgende moeren #6-32 en #8-32 zijn verbruiksartikelen: na vier of vijf keer demonteren remt de nylonring niet meer en moet je ze vervangen.

Bronnen & verder lezen

• Marco Specialties — Machine Screws (referentiecatalogus met originele onderdeelnummers)
• Pinball Life — Hardware
• Titan Pinball — Pinball Hardware
• PinWiki — Pinball Leg Guide (pootbouten en stelvoeten)
• Pinside — Standard size hardware across games
• Pinside — How to repair a screw hole
• PU-parts.com — Screws & Nuts (Europese leverancier)
• The Pinball Resource — Post Screws

---