TL-buis in de backbox in de weg van je print? De oplossing

Op de laatste Gottlieb System 80B-kasten valt de TL-buis in de backbox precies daar waar een all-in-one print — een GottFA80_Plus of een Lisy80 — moet komen. Het korte antwoord: in plaats van de buis op te hogen of te verschuiven, haal je hem eruit en vervang je hem door een vlakke LED-strip, die geen plaats meer inneemt en het backglass beter verlicht. Dat is precies wat onze LED-kit ter vervanging van de TL-buis in de backbox — Gottlieb System 80B van 49 € doet. Hieronder lees je waarom het probleem maar een handvol machines treft, wat de gebruikelijke lapmiddelen echt waard zijn, en hoe je de print en de kit in één sessie plaatst.

Waarom alleen bepaalde System 80B-kasten dit probleem hebben

De System 80B-reeks loopt van mei 1985 (Chicago Cubs' Triple Play) tot augustus 1989 (Bone Busters Inc.). In die vier jaar heeft Gottlieb de backbox laten evolueren: de indeling van de printen en vooral de positie van de TL-armatuur zijn verschoven. Op de eerste series zit de buis hoog en blijft er comfortabel ruimte over. Op de laatste series zakt hij naar beneden, richting de zone waar de printen bevestigd zijn.

En een all-in-one print is groter dan een originele CPU board: die brengt CPU, driver en soms geluid samen op één printplaat. Dat is net de bedoeling — we leggen het uit in onze gids over all-in-one printen voor Gottlieb System 80, 80A en 80B — maar zo'n print neemt een oppervlak in dat de originele indeling niet voorzien had. Resultaat: op acht machines botsen de buis en haar houder met de print of met de toegang tot de connectoren.

De betrokken machines

Op basis van wat wij in het atelier vaststellen, treedt de hinder op bij: Diamond Lady, TX-Sector, Robo-War, Excalibur, Bad Girls, Big House, Hot Shots en Bone Busters Inc. — met andere woorden de volledige productie van 1988-1989. Op de overige System 80B-kasten geeft de buis geen mechanisch probleem: je mag hem gerust laten zitten als je daaraan hecht.

De onverwachte bonus: de starter die het opstarten verhindert

Er is nog een tweede, minder bekende reden om van de buis af te raken. PinWiki documenteert een terugkerende afwijking op de laatste 80B-kasten — Hot Shots, Bad Girls, Big House en Excalibur worden uitdrukkelijk vermeld: een display dat blijft hangen op rare tekens of volledig uit blijft, een geluidsprint die niet start, lampen of spoelen die blijven hangen. De aangewezen oorzaak is de starter van de TL-buis in de backbox, en het gedocumenteerde middel is doodeenvoudig: die starter eruit halen.

Op deze kasten neemt de originele buis dus niet alleen plaats in: hij kan de oorzaak zijn van storingen die je urenlang bij de elektronica gaat zoeken. Ons artikel over de elektronica van een flipperkast (MPU, driver, voeding en geluid) legt de basis om je daarin terug te vinden.

Wat mensen vandaag doen — en waar elk lapmiddel spaak loopt

Er circuleren drie oplossingen op de forums. Geen enkele is absurd, maar geen enkele is ook echt netjes.

1. De buis ophogen met afstandsbussen

Je draait de steunen los en schuift er afstandsbussen tussen om de armatuur een tot twee centimeter hoger te zetten. Dat werkt, het is omkeerbaar en het kost niets.

De eerlijke beperkingen: de draden van de fitting en de ballast zijn niet op die hoogte afgemeten, dus ze komen strak te staan — en een strakke draad op 115 V AC in een kast die je geregeld opent, gaat op termijn mankeren. De toch al breekbare buis komt dichter bij het glas van het backglass. En vooral: je mag de hele manipulatie overdoen telkens als je de print uitneemt.

2. De buis opzij verschuiven

Je boort nieuwe gaten of verplaatst de steunen om de zone rond de print vrij te maken. De buis blijft op zijn originele hoogte.

De eerlijke beperkingen: je boort in origineel hout — dat is onomkeerbaar, en een veeleisende verzamelaar zal je dat aanrekenen. De verlichting wordt asymmetrisch: de ene kant van het backglass krijgt meer licht dan de andere, en op lichte backglassen zie je dat meteen. Ook hier moet de bedrading verlengd worden of strak komen te staan.

3. De buis eruit en spelen zonder backboxverlichting

De radicale oplossing: buis, ballast en starter eruit, draden isoleren, en spelen met een donker backglass.

De eerlijke beperkingen: een backglass uit de jaren 80 is gemaakt om van achteren verlicht te worden. Donker wordt het dof en verdwijnt de sfeer. Je merkt het ook bij de verkoop — een donkere backbox geeft de indruk van een half gerepareerde machine. Zie ons artikel over de eenvoudige reparaties die de waarde van je flipperkast verhogen.

De nette oplossing: buis eruit, vlakke LED-strip erin

Het probleem is niet de print: het is het volume dat een glazen buis, haar ballast en haar starter innemen — drie onderdelen die in 1985 ontworpen zijn voor werk dat een LED-strip van enkele millimeter dik vandaag beter doet.

Onze LED-kit ter vervanging van de TL-buis in de backbox (49 €) vervangt het geheel buis + ballast + starter door een zelfklevende LED-strip en een kleine 115 V AC transformatormodule. Concreet:

• Niets zit de print nog in de weg: de strip kleef je plat tegen de bovenregel, en de print plaats en verwijder je vrij.
• Direct en gelijkmatig licht, zonder het geknipper bij het ontsteken en zonder donkere zone boven de starter.
• Geen breekbaar glas in een backbox die je opent, vervoert en verhuist.
• Veel minder warmte, wat welkom is in een gesloten kast vol elektronica.
• Onzichtbaar: zodra het backglass terug zit, zie je alleen nog het licht.
• Omkeerbaar: de originele buis, ballast en starter gaan in een doos, en je kunt alles later weer monteren.

Montage: ongeveer 10 minuten, zonder solderen of boren, met de meegeleverde Wago-klemmen met hendel. De kit is ontworpen, gemonteerd en getest in Frankrijk door Pinballs Store.

De print ÉN de LED-kit tegelijk plaatsen: de juiste volgorde

Krijg je je GottFA80_Plus (349 €) of je Lisy80 (199 €) samen met de LED-kit in hetzelfde pakket, doe dan alles in één keer. Zo hoef je de backbox maar één keer te openen.

1. Trek de stekker van de flipperkast uit het stopcontact. Geen schakelaar: de stekker uit het stopcontact. Controleer dat ook met je ogen voor je je handen erin steekt.
2. Neem het backglass uit en berg het plat en veilig op, buiten de looplijn.
3. Fotografeer de backbox vanuit meerdere hoeken: dat is je vangnet bij het terugmonteren.
4. Demonteer de TL-buis, en daarna de houder, de ballast en de starter. Berg alles op in een gelabelde doos: dat is je garantie op omkeerbaarheid.
5. Zoek de twee 115 V AC-draden die de verlichting voedden, maak ze vrij en isoleer ze zolang je verder werkt.
6. Installeer de vervangingsprint nu de zone vrij is: ze past zonder forceren en je komt vlot aan de connectoren. Onze gids over all-in-one printen beschrijft de aandachtspunten.
7. Kleef de LED-strip op de bovenregel, met de kleefzijde tegen een propere en droge ondergrond (zie onze onderhoudsgids voor de rest van de machine).
8. Bevestig de transformatormodule weg van de printen en sluit ze aan op de twee draden uit stap 5 met de meegeleverde Wago's, hendels goed dicht.
9. Controleer dat er geen draad over een print sleept en dat er geen schroef in de bodem van de kast is blijven liggen.
10. Stekker erin, aanzetten en controleren: de strip licht meteen op, de kast start normaal, display en geluid gedragen zich zoals het hoort.
11. Monteer het backglass terug en beoordeel het resultaat in een weinig verlichte ruimte.

Controlepunten

• De strip licht meteen op, zonder flikkeren: is dat niet zo, trek dan de stekker uit en controleer de Wago's opnieuw.
• De transformatormodule blijft lauw, nooit gloeiend heet.
• De print laat zich zonder mechanische spanning uitnemen en terugplaatsen.
• De zekering van het 115 V AC-circuit op het transformatorpaneel zit op zijn plaats en is intact.

Tabel machine per machine (System 80B, 1985-1989)

Releasedata volgens PinWiki en de Internet Pinball Database.

Heb je de buis al opgehoogd of verschoven?

Er is niets verloren, en de overstap naar een LED-strip is voor jou zelfs eenvoudiger: de helft van de demontage is al gebeurd.

• Had je afstandsbussen toegevoegd, haal die er dan samen met de buis uit en zet het originele schroefwerk terug. Je wint de ruimte én de fabrieksgeometrie terug.
• Had je nieuwe gaten geboord om de steunen te verplaatsen, dan mag je die gaten laten zitten (ze blijven uit het zicht) of ze opvullen met houtpasta voor je de strip kleeft: het oppervlak moet vlak en proper zijn om de kleefstrip te laten pakken.
• Had je draden verlengd met kroonsteentjes of isolatietape, maak die verbinding dan netjes opnieuw met de meegeleverde Wago's.
• Speelde je zonder verlichting, dan hoef je alleen nog de strip te kleven en aan te sluiten: de draden liggen al vrij.

Qua budget blijft de backboxverlichting vervangen een van de goedkoopste ingrepen aan een flipperkast — zie onze prijsgids voor reparaties, post per post.

Veelgestelde vragen

Past de LED-kit op alle Gottlieb System 80B-kasten?

Ja. Hij is ontworpen voor de volledige System 80B-reeks (1985-1989), van de eerste series tot Bone Busters Inc. Op de acht machines van 1988-1989 lost hij daarbovenop het mechanische conflict met de vervangingsprint op.

Moet ik de ballast en de starter verwijderen, of alleen de buis?

Haal ze alle drie eruit. De kit heeft zijn eigen 115 V AC transformatormodule: de originele ballast en starter dienen nergens meer voor, ze nemen plaats in, en de starter is precies het onderdeel dat in de gedocumenteerde opstartproblemen op de laatste 80B-kasten aangewezen wordt. Berg ze op in een gelabelde doos als je later terug wilt kunnen.

Moet er gesoldeerd of geboord worden?

Nee. De strip is zelfklevend, de module bevestig je op een bestaand punt, en de aansluiting gebeurt met de meegeleverde Wago-klemmen met hendel. Reken op een tiental minuten.

Is het gevaarlijk?

Het verlichtingscircuit van de backbox staat op 115 V AC, dus ja, dat is een gevaarlijke spanning. De handeling zelf is eenvoudig, maar ze legt één niet-onderhandelbare regel op: de stekker van de flipperkast uit het stopcontact trekken voor je de backbox opent. Voel je je niet comfortabel bij netspanningsbedrading, doe dan een beroep op iemand met de juiste kwalificatie.

Kan ik de kit plaatsen voor mijn print geleverd wordt?

Ja, en dat is zelfs een goed idee als je het werk wilt spreiden. De kit werkt onafhankelijk van de spelelektronica. Je zult de backbox gewoon opnieuw moeten openen op de dag dat de print aankomt — maar de zone zal dan al vrij zijn.

En als ik later terug wil naar de originele buis?

Daar is aan gedacht: er wordt niets doorgesneden en er wordt niet geboord. Je maakt de Wago's los, je haalt de strip weg en je monteert de buis, de ballast en de starter terug die je bewaard had. De machine staat weer in fabrieksconfiguratie.

Bronnen & verder lezen

• PinWiki — Gottlieb System 80: lijst van de 80B-titels met data, en opstartafwijkingen door de starter (geraadpleegd op 27 juli 2026).
• Pinside — Gottlieb 80B fluorescent tube replacement, LED (geraadpleegd op 27 juli 2026).
• Pinball Info — Gottlieb System 80B backbox tube LED upgrade (geraadpleegd op 27 juli 2026).
• Pinball Nirvana — Monte Carlo (System 80B) will only boot up correctly with bulb out (geraadpleegd op 27 juli 2026).
• Internet Pinball Database: machinefiches en productiedata (geraadpleegd op 27 juli 2026).